Wraz z intensywnym rozwojem medycyny weterynaryjnej lecznice oferują coraz szerszą ofertę badań dodatkowych. Do stosowanych codziennie pomocy diagnostycznych, takich jak analiza krwi czy zdjęcia rentgenowskie, od dłuższego czasu należy również ultrasonografia. Większość właścicieli czworonogów zdaje sobie sprawę z możliwości wykonania badania ultrasonograficznego u swojego zwierzęcia- dzisiaj postaramy się przybliżyć Państwu ten temat.

Jak wygląda badanie?

Pacjent musi być na czczo 6-12 godzin. Badanie USG wykonujemy bez znieczulenia, niekiedy, w przypadku zwierząt lękowych bądź agresywnych wymaga uspokojenia farmakologicznego. Badanie jest bezpieczne, bezbolesne i nieinwazyjne.  W zależności od preferencji lekarza wykonującego badanie oraz okrywy włosowej zwierzęcia, może istnieć konieczność wygolenia fragmentu skóry- lecz nie zawsze. Do badania poza aparatem USG wraz z odpowiednią sondą wykorzystywany jest specjalny żel. Pomieszczenie, w którym wykonywane są badania zazwyczaj jest ciemne, aby umożliwić lekarzowi jak najbardziej dokładną interpretację obrazu. Badanie trwa około 20-30 minut. W ramach wyniku badania opiekun otrzymuje opis.

Co możemy zbadać za pomocą badania ultrasonograficznego?

Możliwości diagnostyczne jakie daje nam USG są naprawdę ogromne. Oto niektóre z nich:

• USG jamy brzusznej- obejmuje: ocenę narządów takich jak pęcherz moczowy, nerki - m.in. pod kątem obecności stanu zapalnego, kamieni, torbieli), żołądek, jelita - m.in. pod kątem obecności stanu zapalnego, nowotworów, ciał obcych, ocena perystaltyki), ocenę wątroby, śledziony, trzustki, okolicznych węzłów chłonnych.
• USG rozrodowe- w przypadku samców przede wszystkim badanie jąder i prostaty, w przypadku samic ocena jajników, macicy (umożliwia m.in. wykrywanie patologicznych stanów jak ropomacicze), kontrola przebiegu ciąży, określenie terminu porodu za pomocą fetometrii płodowej
• USG klatki piersiowej- szczegółowa ocena płuc i serca (badanie ECHO kardiograficzne opiera się na badaniu USG)
• USG dopplerowskie- badanie umożliwiające ocenę przepływu krwi w naczyniach (tętnicach, żyłach); wykorzystywane również przy diagnozowaniu pacjentów z zespoleniem wrotno-obocznym
• USG AFAST i TFAST- wykonywane najczęściej w stanach nagłych lub przez lekarzy internistów w czasie wizyt TFAST (thorax fast, szybkie przeglądowe badanie klatki piersiowej) lub AFAST (abdomen fast, szybkie przeglądowe badanie jamy brzusznej)- badania wykonywane celem wykluczenia gromadzenia się płynu (np. krwi, ropy, wysięku) w jamach ciała.
• USG gałki ocznej – pozwala diagnozować liczne patologie w obrębie ciała szklistego, siatkówki, naczyniówki, twardówki oraz nerwu wzrokowego

To nie wszystko! Przy pomocy badania USG wykonujemy również punkcje np. pęcherza moczowego (cystocenteza) celem pobrania próbki moczu do badania, wykonujemy również nakłucia do jam ciała - chociażby w przypadku obecności płynu w klatce piersiowej (torakocenteza) czy jamie brzusznej (abdominocenteza), celem jego zbadania lub ewakuacji. Co więcej, USG bywa również pomocne w pracy anestezjologa- pod kontrolą USG wykonywane są różne blokady nerwowe i znieczulenia regionalne przy okazji zabiegów chirurgicznych. Jakby tego było mało, podczas badania USG jesteśmy w stanie dokonać pomiarów widocznych struktur- między innymi: guzów, grubości ściany jelit, wielkości nerek.

Kiedy wykonywać badania USG? Jak często?

-w każdym przypadku, gdy lekarz weterynarii zlecił wykonanie badania

-w przypadku zwierząt powyżej 7. roku życia minimum raz w roku

-w przypadku zwierząt niekastrowanych zalecane są regularne kontrole celem wykluczenia patologii

-w przypadku nawracających problemów z przewodem pokarmowym, problemów z układem moczowym

-regularne kontrole zalecane są również u pacjentów onkologicznych

i nie tylko!

O czym warto pamiętać?

Mimo niekwestionowanych zalet badania USG, nie odpowie nam ono na wszystkie pytania. Bardzo często wymagane jest dodatkowe postępowanie- np. biopsja w przypadku stwierdzenia obecności guza, czasem dalsza diagnostyka obrazowa jak badanie rezonansem magnetycznym lub tomografia komputerowa, niekiedy nawet postępowanie chirurgiczne- laparotomia diagnostyczna.

Podsumowanie

Badanie USG daje nam szerokie możliwości diagnostyczne, a powyższe przykłady to tylko część jego zastosowań. Właściciele zwierząt powinni decydować się na badanie USG u swoich zwierząt w zalecanych przypadkach, aby zapobiec rozwojowi chorób lub wykryć je na wczesnym etapie. W Koniczyna VET badaniami USG zajmują się dr Anna Zlot i dr Magdalena Grędowska- serdecznie zapraszamy do umawiania wizyt.

USG serca dr Agata Moroz, Agata Chojecka, USG gałki ocznej dr Aleksandra Tomkowicz